Charles Darwins The Origin of Species, voor het eerst gepubliceerd in 1859...
werd het beste idee uit de geschiedenis van het denken genoemd.
Dit is het verhaal over hoe het kwam dat het geschreven werd.
Vertel me eens een verhaaltje. - Goed, dan. Waarover?
Ik weet het niet. Over alles. - Alles? Goed, dan.
In Tierra del Fuego, Vuurland...
een ellendig, troosteloos land aan de rand van de aarde...
leeft een gemeenschap van de vuilste, walgelijkste...
onbeschaafdste mensen die jij je maar in kunt denken.
Zij zijn meestal helemaal naakt, met haar helemaal tot op hun kont.
Zij wassen nooit hun handen of hun gezicht, zelfs niet voor het eten.
Op een dag ging kapitein Fitzroy aan land om hen te ontmoeten.
Dank je.
Het duurt niet lang meer. Ik ben zo bij je. Het hoofd naar mij, alsjeblieft.
Heel goed. Nu, heel stil zijn, alsjeblieft. Niet friemelen. En beslist niet lachen.
Pardon, meneer? Doet het pijn?
Het is maar een lichtstraal.
Hoe kan licht een foto maken?
Dan gebruik je een koperen plaat en die bereid je voor met chemicaliën...
en die chemicaliën worden geactiveerd door het licht dat weerkaatst op je gezicht...
waardoor het zilver...
blijft plakken waar het licht het helderst is. Snap je dat?
Het spijt me. - Nee, bedankt.
Ga door. Hij ging aan land om hen te ontmoeten. - Ja, dat klopt.
Dus ging kapitein Fitzroy aan land om de Vuurlanders te ondervragen.
Nu.
Hij bood hen bijlkoppen, katoen en zeer mooie knopen.
De gehele waarde, misschien twee shillings.
Voor jou. Neem het maar. Kijk eens hoe het glinstert? Zie je het?
En alles wat hij in ruil vroeg? Wat overgebleven kinderen.
Geef mij het meisje.
Voor de Vuurlanders waren kinderen niets waard en waren knopen waardevol...
Het duurde dus niet lang tot de Vuurlanders hun snuisterijen hadden...
en kapitein Fitzroy zijn drie kinderen. Hij noemde hen Boot Gedachtenis...
Overjas Knoop en Vuurlands Mandje.
Kom hier, jij vies bedelaartje.
De goede kapitein liet hen wassen en aankleden en leerde hen goede tafelmanieren.
Boot Gedachtenis overleed aan pokken, maar de twee kleinsten...
zij leerden hun gebeden en getijdentafels zo uitstekend...
dat zij uitgenodigd werden om de koning en koningin te ontmoeten.
Iedereen was het er over eens dat goede, Christelijke waarden...
het meest barbaarse hart hadden getemd.
De koning gaf Overjas een echte, koperen telescoop...
en de koningin gaf Vuurlands één van haar mooiste zondagse mutsen om altijd te houden.
Twee jaar later brachten kapitein Fitzroy en ik hen thuis...
vergezeld van een jonge missionaris, in de veronderstelling dat, bijvoorbeeld...
zij hun medebarbaren tot God zouden brengen.
En wat denk je dat er gebeurde?
Het werkte niet. - Dat klopt. Natuurlijk werkte het niet.
Ga hen achterna, idioot. Grijp hen nu. - Overjas. Vuurlands.
Doe je kleren weer aan. Kom terug.
Het was een gehele en complete mislukking.
Helemaal stil, dat zei ik toch? Nu moet het weer helemaal opnieuw.
Het spijt me meneer, slecht gedrag.
Kom, meneer Darwin, of uw diner wordt verpest.
Meneer D komt er zo aan, mevrouw. Denk ik.
Dank je, juffrouw Davies. - Is papa weer niet lekker?
Hij is tegenwoordig steeds niet lekker.
Dat is niet zo, Frankie. Laten we niet overdrijven.
Hij heeft vast iets afschuwelijks opgelopen van de Hottentotten.
Nanny Brodie zei dat God boos op hem was.
Dat heeft Brodie niet gezegd. - Jawel, dat zei zij.
Goedenavond.
Het spijt me dat ik zo laat ben.
Soep van de dag, meneer.
Dank je, Parslow.
Here God, zegen deze familie en het eten dat we nuttigen.
Wij vragen het in Uw naam. Amen.
Ik hoorde dat meneer Hooker morgen komt.
Ja, dat klopt.
Heeft hij gezegd waarover het gaat?
Ik weet niet zeker of dit het moment is om het te bespreken.
Misschien hadden we het moeten bespreken voor je hem uitnodigde.
Misschien wel, maar hij heeft zichzelf uitgenodigd.
Zeg mevrouw Davies dat het heerlijk was, maar...
mijn maag is nog niet wat het moet zijn. Vergeef me.
Mogen we gaan vissen? - Mogen we kruisbessen plukken?
17 oktober, 1858.
Slechte nacht gehad. Maag nog steeds van streek.
Bemerkte een lichte trilling in de rechterhand.
Overweeg de laudanum te verhogen met tien procent misschien.
We zullen de twee duiven opofferen, ik wil ze zo snel mogelijk als skelet.
Selectief fokken werkt zonder twijfel.
Er zijn al echte veranderingen in de vleugelstructuur te zien.
Ik ben ervan overtuigd dat alle leuke rassen, kropduiven, postduiven, kruidduiven etc...
afstammen van de gewone rotsduif.
De natuur selecteert op overleving, de mens op voorkomen.
Skeletteermethode moet verbeterd worden. Overweeg koningswater, ongebluste kalk.
Deze hebben nog een paar uur meer nodig, meneer.
Meester George, meester Franky. Lady Etty en meester Lenny. Hoe gaat het met u, meneer?
Verder nog iets, meneer? - Nee, ga maar door. Ik zal mij even opknappen.
Is het waar dat hij je alleen liet gaan als jij zijn dikste dochter trouwde?
Helemaal waar, George, maar waag het niet om dat aan mijn vrouw te vertellen.
Lieve Joseph. - Liefste Emma.
Vergeef me het korte tijdsbestek.
Kent u Thomas Huxley? - Alleen van naam.
Hij stond er op om te komen. - Dat is gelogen.
Ik heb een vraag voor uw geachte, teruggetrokken echtgenoot...
en ik wilde die niet door Hooker laten stellen.
Juist. Kinderen, vertel papa dat zijn bezoek er is.
Hij weet het al. - Hij verstopt zich.
Kom binnen, alstublieft. - Mogen we Charge of the Light Brigade spelen?
U moet uitgeput zijn. Hebt u trek in thee?
Hooker. Fijne vriend. En Huxley. Kom toch binnen.
Voer maar aan, jongens. En weg zijn we.
We hervormen de Linnean Society.
Het comité zal bestaan uit mijzelf, Lyell, Hooker, jij, natuurlijk, als je wilt.
Nu Hooker en ik eindelijk wat prestige hebben kunnen we weer wetenschap als beroep eisen.
Het wegrukken van de plattelands dominees en torrenverzamelaars.
Waarvan sommige vrienden zijn. - Jouw boek zal ons uitgangspunt worden.
Nee, dat niet. Er is geen boek. Het zijn losse stukjes, niet geschikt voor publicatie.
Onzin, ik heb je samenvatting gelezen en je stelling is zeer krachtig.
Duidelijk bewijs van verandering gedurende miljoenen jaren...
van een vrij zwemmende garnaal tot een schelpdier op een rots geplakt.
Dat bedoel ik. Je kunt er niet zeker van zijn en daarom heb ik meer tijd nodig.
Of u bent niet oprecht, of u begrijpt uw eigen theorie niet helemaal.
Overduidelijk geldt wat voor de zeepok geldt voor alle wezens, zelfs mensen.
De Almachtige kan niet langer beweren ieder wezen binnen een week geschapen te hebben.
U hebt God gedood. - Of om het anders te verwoorden...
Opgeruimd staat netjes, wraakzuchtige, oude donder.
Het is in orde.
Thomas, alsjeblieft. - Ja, ik begrijp het wel.
Het is tijd je boek te schrijven.
Sla hard en snel met een uiterst overtuigende slag.
Werkelijk, meneer, u praat alsof we in oorlog zijn.
Dat klopt. Wetenschap voert oorlog met religie en als we winnen...
zullen we eindelijk af zijn van die verrekte aartsbisschoppen...
en hun dreigementen van eeuwige boetedoening.
Nee, meneer Huxley...
we leven in een gemeenschap die bijeen gehouden wordt door de kerk.
Een onwaarschijnlijk soort bark, maar het drijft in ieder geval wel.
Het drijft. En wat wilt u?
Wilt u dat we alles opnieuw opbouwen, plank voor plank, deze schuit waarin we varen?
Kom nu, Charles. Hebben Gods wetten de Vuurlanders veranderd?
Had Jenny de aap minder persoonlijkheid omdat zij geen persoon was?
Ons gedrag, zoals onze fysieke vorm, ontwikkelt zich naar gelang onze behoeften.
Uw eigen woorden, meneer. En zo verliezen we in de loop der tijd...
de delen die we niet meer nodig hebben.
Zoals de blindedarm, de mannelijke tepel en uiteindelijk, Godzijdank...
ons geloof in een volkomen overbodige Almachtige.
Ik smeek u, zet hem niet onder druk.
Niemand kan Charles onder druk zetten. U weet hoe vastgeroest hij is.
Hij lijkt zelf wel enigszins op een zeepok.
En als je hem loswrikt van de rots, sterft hij.
Kom, Hooker, het wordt al gauw donker.
En, wat heeft zij jou gezegd?
Ze zei dat hij er aan onderdoor ging.
Een zeer langzame dood gezien de tijd die hij hieraan heeft besteed.
We zullen allemaal dood en begraven zijn als hij nog meer tijd nodig heeft.
Sinds zijn dochter overleed, moet je toegeven dat hij niet meer de man is die hij was.
Wanneer ben je eindelijk eens klaar met die vieze, oude zeepokken?
Ik jaag op deze schaaldiertjes in alle evolutievormen van meer dan 30 miljoen jaar.
Dan lijkt 8 jaar toch niet zo veel?
Wat betekent uitstellen?
Ik denk dat je heel goed weet wat dat betekent, Annie.
Dat betekent dingen niet gelijk doen. Hoezo?
Meneer Hooker denkt dat jij dat doet. - Denkt hij dat?
Is het vanwege mama of vanwege wat in de doos zit?
Beide.
Waarschijnlijk zou ik alles moeten verbranden. - Dat kun je niet doen. Ik zit erin.
Doe niet zo raar. Natuurlijk zit je er niet in. Wat bedoel je?
Toen ik een baby was, dat heb jij gezegd.
Ja, dat klopt.
Kijk naar mijn vinger.
Wat ben jij sterk.
Hier. Annie.
Ik denk niet dat ze zo sneller inslaapt. - Ik weet zeker dat je gelijk hebt.
Wie is daar? Ben jij dat?
Liefje, het spijt me.
Ach, liefje.
Zo'n gemene, oude papa van jou.
Wat een gemene, oude, wat heb jij een gemene, oude man.
Het spijt me.
Zes weken: klokt.
Probeert te zuigen. Houdt mijn vinger goed vast.
Neemt boezem waar op 5 tot 10 centimeter afstand.
Ik zou moeten toevoegen dat ze muzikaal is.
Hopelijk ben je niet van plan al onze kinderen als exemplaren van het apengeslacht...
te behandelen als onderdeel van je experimenten.
Al onze kinderen? Bedoel je dat je er meer wilt?
Het spijt me. Ik ging er van uit. Nee, als het je niet aanspreekt...
Kijk dat eens. Dat wordt de wals genoemd.
Voorzichtig. Niet te ver vooruit.
Maak jezelf eens nuttig, Hooker. - Blijf weg bij dat water.
Geen angst, Brodie. Ik houd hen in het oog. Kinderen.
Welnu, wie van jullie vier...
zou als eerste willen leren hoe je een worm aan een haakje doet?
Een stukje verderop, besnuffelde de leidende Highlander de wind, als een spaniël...
Hij zakte op handen en voeten, in zijn deken gewikkeld...
Kijk eens wat ik gevonden heb, mama. - Kijk dat eens.
Wat moet ik het te eten geven? - Laten we dominee Innes vragen.
Een blaadje, denk ik. Een necrophorus humator, is het niet, Charles?
En een prachtig exemplaar. - Dat is hij. Het is een vleeseter.
Hij eet aas en insecten. - Jongens, we hebben aas en insecten nodig.
Kijk, hier is een worm.
Een oorwurm. Verpletter het. - Nee, maak het niet dood.
Ik ken die uitdrukking.
Hij droomt van zijn glorietijd toen hij nog niet belemmerd werd door vrouw en kinderen.
Vrij om over de planeet te dolen.
Eigenlijk dacht ik aan hoe de tropische zeeën wemelde met levende deeltjes...
die de Beagle leken te omringen met een lichtgevende gloed...
en een glinsterend spoor in de nacht achterlieten.
Raadselachtig. Zoveel schoonheid met zo weinig doel.
Weinig doel? Ze hielpen het pad van het schip te verlichten.
Goed gezegd. Precies.
John, ken jij het werk van Thomas Malthus?
Hij trouwde met zijn nichtje. - Ik trouwde met mijn neef.
Ja, maar ik suggereerde niet dat... - Natuurlijk deed je dat niet.
Hoe dan ook, Thomas Malthus berekende dat als, zeg, iedere forel 100 nakomelingen had...
zouden we binnen enkele tientallen jaren tot over onze enkels in de forel staan.
Wat is jouw reactie daarop? - Ik zou zeggen dat de meeste eitjes...
vernietigd of opgegeten zouden worden zodat het aantal stabiel blijft.
Dat is de schoonheid van Gods plan. - Vind je het niet een verspillend plan...
dat deze talrijke levens gecreëerd worden alleen om direct vernietigd te worden?
Zij zijn voedsel voor anderen. - Kaas en komkommer?
Duizenden sterven zodat slechts enkelen kunnen leven.
Ligt niet de totaalsom van geluk in een soort van enorm tekort?
Charles, het is echt niet mijn taak om te speculeren over de geest van God...
maar het lijkt mij dat de natuur vrede heeft.
Er is een andere opvatting. Dat de hele natuur een strijdtoneel is.
Waar heb ik dat ook al weer gelezen?
Dit is heel goed. - Mooi. Zal ik verder gaan?
Alsjeblieft.
Binnen korte tijd kwam hij terug en stuurde al zijn personeel weg, op één na...
en verklaarde Waverley dat hij zijn voorzichtige manier na moest doen...
Nu, dacht Christian, wat zal ik doen?
En zo nu en dan brak rook en vuur uit in zulk een overvloed...
met vonken en afschuwelijke geluiden dat Christian zijn zwaard moest wegdoen...
en een ander wapen moest grijpen, genaamd Alle Gebeden.
Laten we hier ophouden.
Komt papa ons geen nachtzoen geven?
Hij is niet erg lekker van het werken. Misschien morgen.
Dat zei je gisteravond ook al.
Ik denk dat toen Annie overleed, hij ophield met van ons te houden.
Hij is gewoon wat moe en wat te druk.
Slaap lekker, lieveling.
Wat doe je, Annie? - Ik maak jou mooi.
Maar ik moet nadenken.
Waar ben je zo bang voor?
Het is alleen maar een theorie. - Nee, ze hebben gelijk. Het verandert alles.
Denk je eens in dat de hele wereld stopt met geloven dat God een plan voor ons heeft...
dat niets er toe doet. Liefde niet, vertrouwen niet. Geen geloof, geen eer.
Alleen het naakte overleven.
Afgezien van al het andere, het zou je moeders hart breken.
Harten kunnen niet breken, dommerd. Dat heb jij me verteld.
Inademen, papa, uitademen.
Vertel me een verhaaltje. - Goed. Waarover?
Over Jenny.
Het is al laat. Ik heb geen tijd. - Alsjeblieft?
Waarom over Jenny? Het is zo triest. - Ik houd van trieste verhaaltjes.
Er was eens een familie van orang-oetangs die in de diepste jungles van Borneo leefde.
Hun oudste dochter was de liefste, zorgzaamste en betrouwbaarste orang van allen.
Maar zij was ook de... - Intelligentste.
Ik wilde eigenlijk de onderzoekendste zeggen.
Vergat ik te zeggen dat zij niet altijd de gehoorzaamste was?
Toen zij het gevaar bemerkte, was het te laat.
Men stopte haar in een zak en nam haar mee... - Tot wanhoop van haar liefhebbende ouders.
Zo erg. Natuurlijk tot wanhoop van haar liefhebbende ouders. En de Dayaks...
stopten haar in een kooi en gingen stroomafwaarts om haar te verkopen.
Ze verkochten haar aan een handelaar, voor drie stuivers...
hij stopte haar in een grotere kooi en verkocht haar aan Londen Zoo voor 300 goudstukken.
Zij was de eerste orang-oetang die iemand ooit zag in Engeland.
Iedereen staarde naar Jenny en Jenny staarde terug...
en zij verwonderde zich over de rare wezens dat zij waren.
De verzorgers van de dierentuin, maakten haar schoon...
en maakten haar toonbaar voor de vriendelijke gemeenschap.
Zo heb ik haar voor het eerst ontmoet.
Wat is dat, Jenny?
Kom nu.
Bravo.
Toen we uiteindelijk afscheid moesten nemen...
werd zij wat neerslachtig en weigerde mij de hand te schudden.
Uiteindelijk nam ze die aan, maar slechts nadat ik haar iets beloofde...
dat ik nooit na zou kunnen komen, dat ik haar snel weer zou bezoeken.
Ga verder. Vertel me het stuk dat zij ziek wordt en sterft.
Waarom wil je dat horen? - Ik ben er dol op. Ik moet er van huilen.
Huxley is van mening dat ik moet schrijven en het af moet maken.
Zegt dat het een kwestie van morele moed is, of juist mijn gebrek daaraan.
Heb je hem over je gezondheid verteld?
Zijn theorie is dat ik mijzelf ziek maak door niet door te gaan...
en dat ik maar eens op moest schieten, zo te zeggen.
Godzijdank is hij geen chirurg meer.
Mijn conclusie is dat hij gelijk heeft.
Je weet wel, vooruit met de geit. Het gaat om tempo.
Het zal met een paar maanden voorbij zijn.
Het gaat niet alleen om maanden...
of zelfs jaren, waar ik me zorgen om maak, Charles.
Geef je werkelijk...
zo weinig om je onsterfelijke ziel? Charles, geef jij er niet om...
dat je misschien nooit door de hemelpoort komt en dat wij de eeuwigheid gescheiden zouden zijn?
Natuurlijk wel.
Wat denk je dat me al die jaren in onzekerheid hield?
Ik ben een werkbij.
Ik ben een wetenschapper en ik durf niet te studeren...
uit angst duidelijker te zien wat ik eigenlijk al helder zie.
Vind je dat niet genoeg marteling? - Ik denk dat je oorlog voert met God, Charles.
We weten beide dat je die strijd niet kunt winnen.
Geef me de bal. - Nee, jij speelde vals.
Vervloekt, vrouw. - Jij speelt vals.
Ben jij nooit getrouwd, Brodie? - Ik? Nee.
Hij vertrok naar Australië. Ik heb mijn kans gemist.
Ik ga nooit trouwen.
Ik weet hoe mannen je baby's geven.
Ik hoop van harte dat je het niet weet, Annie Darwin.
Iedereen naar achteren en kijk naar de rots.
Als je er naar kijkt, werkelijk naar kijkt, kan het ons meenemen terug in de tijd.
Zie je die grijsachtige, modderige lagen?
Die zijn hier gekomen met rustige, kalme rivieren, maar deze zandsteen restanten...
vertellen van grote stormen, die hier miljoenen jaren geleden over trokken...
toen tante Sarah nog maar een klein meisje was en Down Village een moeras met dinosaurussen.
Wat is een dinosaurus? - Dat is een reptiel...
Professor Owen heeft ze uitgevonden. - Hij heeft ze niet echt uitgevonden.
Ze waren niet echt. - Jawel, ze waren echt.
Doe wat kleren aan. Je wordt blauw.
Kijk eens wat ik gevonden heb. Stekelige zeester. Niet voorzeggen.
Marthasterias gacialis, kijk.
Glacialis.
Ik ben een Vuurlander.
Ik maak custard.
Hij deed het, hij vertelde het mij.
Het is niet eerlijk tegenover de andere kinderen, evenmin tegenover Annie...
dat haar hoofd gevuld wordt met die ideeën.
Maar papa zei het. - Ik laat jou dit verder afhandelen.
Hij heeft het gedaan, dat zei hij.
Dag, Annie. Wat is er gebeurd?
Niets. - Wat is er met je knieën gebeurd?
Dominee Innes moest haar toespreken. - Wat is er met haar knieën gebeurd?
Dominee Innes stuurde me de hoek in en liet mij op rotszout knielen.
Waarom? - Ik zei dat er dinosaurussen hebben bestaan...
en hij zei van niet. Maar jij hebt ze gevonden.
Waar is mijn jas? - Wil je haar naar de keuken brengen?
Waar is mijn jas?
Hij zei haar te knielen tot zij berouw toonde dus zijn de littekens dankzij haar koppigheid.
Zij heeft hem herhaaldelijk tegen gesproken. - Hoor jezelf eens, Emma.
Hoe durft hij onze kinderen te martelen omdat zij de waarheid spreken?
Het is niet de waarheid zoals hij die ziet. - Naar de hel met hoe hij het ziet.
Moeten onze kinderen revolutionairen zijn als ze nog maar 9 jaar zijn?
Hij leert hen het bewijs te ontkennen van hun eigen zintuigen.
Niet meer dan ik voor het slapen gaan vertel.
Het is de instructie van onze ouders en grootouders.
Het is wat het hele dorp gelooft, of het probeert.
Charles, dominee Innes is een goede vriend en buur.
Jaag hem alsjeblieft niet tegen je in het harnas.
Ik smeek het je.
Voor jou.
Niet voor hem.
Laten we bidden.
Here God, we weten dat de wereld gestuurd wordt door Uw plan...
tot en met het kleinste wezen dat U geschapen hebt...
zodat zelfs een spreeuw niet op de grond zal vallen zonder Uw wil.
Leer ons dat al het ongeluk, ziekte en dood...
alle beproevingen en ellende waar wij dagelijks over klagen...
bedoeld zijn voor onze eigen bestwil...
en niet de grillen van een onverschillig universum...
maar de correctie van een wijs en liefhebbend ouder.
Leer ons dit, in Uw naam, Heer.
De les van vandaag komt uit het boek Genesis. Hoofdstuk 1, verzen 26 tot 30.
Pardon, het spijt mij enorm. - En God zei...
Laten we de mens maken naar ons evenbeeld.
En laat hem heersen over de vissen van de zee...
en over het gevogelte des hemels, en over al het vee en over de gehele aarde...
en over al het kruipend gedierte dat over de aarde kruipt.
Liefste Emma, gisteravond zei je dat ik oorlog voerde met God...
maar het is echt niet zoiets dramatisch als oorlog...
slechts een stille worsteling met mijzelf gedurende duizend middagen.
Het verlies van het kerkelijk geloof is een traag en kwetsbaar proces...
zoals het ontstaan van de continenten.
Wat kan ik je zeggen, behalve dat het proces nu gereed lijkt te zijn?
Waar kijken we naar? - Zie je het konijntje?
Blijf heel stil.
Laat het ophouden. Snel papa, laat het ophouden.
Snel. - Etty. Lieveling.
Papa, laat het ophouden. - Stil, lieverdje.
Lief meiske.
Kleine lieverd. - Het is niet eerlijk.
Het is niet eerlijk. - Het spijt me.
Niet eerlijk. - Het is niet eerlijk.
Etty, zo hoort het te zijn.
De vos moet het konijntje eten, anders sterven de baby's van de vos.
Het is het evenwicht van dingen.
Kom, eendje, lach eens even.
Beste Hooker, ik heb eindelijk een besluit genomen.
Ik denk dat ik het aan mijn kinderen verplicht ben...
op zijn minst de moed van mijn eigen overtuigingen te hebben.
De titel zal zijn, On the Origin of Species.
En ik zal proberen God er buiten te houden...
hoewel Hij het ongetwijfeld als een persoonlijke aanval zal zien.
Niets is eenvoudiger dan de waarheid toegeven van de universele worsteling om te leven...
of moeilijker dan dit continu in gedachten te houden.
Ik zal mijn eerste hoofdstuk opdragen aan variaties onder domesticatie...
waarin we kunnen zien hoe groot de kracht van de mens is...
in het teweegbrengen van kleine veranderingen.
Dan zal ik verder gaan met aantonen dat natuurlijke selectie uitsterving veroorzaakt...
van de minder verbeterde levensvormen.
Wat maakt Lewis?
Hij maakt een watertoren zoals ze in Malvern hebben.
Het schrijven gaat niet erg goed, dus ik dacht mijn eigen waterkuur uit te proberen.
Je bent nog steeds boos op me.
Ik hoor het altijd aan je spel.
Niet boos. Bedroefd.
Trekken.
Het gezicht der natuur kan vergeleken worden met een buigzaam oppervlak...
met 10.000 scherpe wiggen dicht opeen, dan naar binnen gedreven met onophoudelijke slagen.
Soms wordt de ene wig met grote kracht geraakt, dan weer een andere.
De geest kan onmogelijk de volle betekenis begrijpen van de term honderd miljoen jaar.
Het kan het volledige effect van kleine veranderingen niet waarnemen en bevatten.
We vergeten hoeveel van deze zangvogels of hun eieren of hun nestelingen...
vernietigd worden door roofvogels en roofdieren.
Dus, gedurende tienduizenden generaties vinden kleine veranderingen plaats.
Organen veranderen van functie.
Het vrouwelijke seksorgaan wordt een bindende klier.
Ledematen worden doelloos of verdwijnen helemaal.
Wat eens een vrij zwemmend schepsel was...
komt met het hoofd vastgeplakt aan een rots te zitten, blindelings zwaaiend voor voedsel.
Waarom zou zweten goed voor je zijn? - Omdat het gif uit je lichaam verwijdert.
Ik dacht dat je niet in zonde geloofde. - Dat doe ik ook niet.
In ieder geval niet op de manier zoals dominee Innes het doet.
Waarom ben je dan bang om naar de hel te gaan?
Dat ben ik niet. - Jawel, dat ben je wel.
Je denkt dat je het verdient. - Nee, hoor. Natuurlijk niet. Hoe kom je erbij?
Omdat je denkt dat je mij nooit had moeten krijgen.
In hemelsnaam, meisje.
Ik hoef niet naar deze onzin te luisteren.
Je bent gewoon wreed. Het meisje is gek geworden.
Daarom praat je niet meer met mama.
Genoeg. Ik praat wel met haar. Natuurlijk praat ik met haar.
Niet over belangrijke dingen. Niet over mij.
Waarom moet het altijd over jou gaan? - Omdat je daar niet over wilt praten.
Over hoe jij denkt dat je verantwoordelijk bent.
Verdwijn hier.
Verdwijn. Maak dat je wegkomt.
Jij zei dat eerlijkheid het belangrijkste in de wereld was.
Als jij niet eerlijk wilt zijn, kom ik niet meer. Je verdiende loon.
Weg. Alsjeblieft, verdwijn.
Je bent nu al maanden niet goed. - Ik ben best.
Wil je met John Innes praten? - Waarover?
Wat je ook maar dwars zit. - En wie is hij dan wel?
Hij is een arts, niet waar? - Ja, een arts van de ziel, in ieder geval.
Praat met hem als een vriend. Jullie waren zulke goede vrienden.
Volgens mij kan hij je helpen.
Meneer Darwin? Excuseer me. Er komt een kleintje langs.
Ik vertelde net meneer Goodman uw interesse in fokken.
Goed. Uitstekend. - Meneer Goodman is de grootste...
duivenliefhebber in heel zuidelijk Engeland.
Ik zweer het, hij kan een snavel of verenkleed beschrijven van vier generaties.
Wat is uw geheim? - Ik kruis ze.
Broer met zus, nicht met neef. Het is de snelste manier om het ras te veranderen.
Er is gevaar dat je het verzwakt, maar een heer zoals u zelf...
kan het zich toch zeker wel veroorloven een paar kuikens te verliezen.
Nu, voldoende rust, jongedame.
Liggen maar.
Houd haar warm. - Dank u, dokter.
Tot ziens, Annie.
Helaas, als we hen vrij op het strand laten rennen...
kunnen we de gevolgen verwachten, niet waar, mevrouw Darwin?
Verhoog de kwikchloride tot tweemaal... - Ik geef haar er niet meer van.
Waarom niet? - Ze neemt het al weken.
Kunt u niet zien dat ze niet... - Het is chloride van kwik.
Ik heb het vaak baby's voorgeschreven. - Niet aan één van mij.
Als we haar een aderlating geven... - Alsjeblieft niet.
Ik zal dokter Gully weer schrijven. - De watertherapeut?
Ik vond zijn behandelingen zeer effectief.
Ondanks dat het tegen de logica ingaat? - Logica is niet alles.
Kennelijk niet.
Ik laat mezelf wel uit. Goedendag, mevrouw. - Goedendag.
Ze had naar Malvern gemoeten voor een behandeling als ik kreeg.
Het is beter dat ze hier is. Ze heeft haar familie en de liefde en de rust nodig.
Ze wordt wel beter.
Nog één week.
We kijken het nog één week aan, goed?
Dank je.
Post voor u, meneer. Deze komt van de Specerij Eilanden.
Charles, oude vriend, daar ben je. Mag ik erbij komen?
Ja, natuurlijk.
Mevrouw Darwin vertelde me over het boek dat je aan het schrijven bent.
Nee, niet meer. Gelukkig niet. - Bedoel je dat je het af hebt?
Voor mij is het in feite af.
Een meneer Alfred Russel Wallace heeft onafhankelijk exact dezelfde mening opgevat.
Uitgedrukt in...
In amper 20 pagina's.
Dat is nog eens beknopt.
Ik had tot zo ver 250 pagina's en kwam op een dood einde...
dus na 20 jaar aan het project verspild te hebben, ben ik er nu eindelijk vanaf.
Welnu.
Welnu...
Gods wegen zijn ondoorgrondelijk.
Ja, dat is zo, is het niet?
Ik bemerkte net onlangs hoe Hij ons voorzien heeft in Zijn gezegende gulheid...
met niet slechts één, maar 900 soorten ingewandswormen...
elk met een eigen unieke methode om het slijmvlies binnen te gaan...
en zich in de bloedstroom te graven.
En over de liefde die Hij voor vlinders toont...
door een wesp uit te vinden die zijn eieren legt in het levende vlees van de rupsen.
Ik heb al zo vaak gezegd, dat het niet aan ons is om te speculeren over Zijn redenen.
Nee, dat kunnen we aan meneer Wallace overlaten.
Denk je dat ik hem moet adviseren in het buitenland te blijven?
Met zijn opvattingen, als hij zijn gezicht hier laat zien...
kan hij wel eens verplicht worden om op rotszout te knielen.
Ik heb altijd jouw vriendschap gewaardeerd.
Tot nu, beschouwde ik jou als zo'n zeldzame sterfelijke...
met wie je het oneens kon zijn zonder enige vijandigheid te voelen.
Helaas is dat gevoel niet meer wederzijds.
Ik ben ingehaald door Wallace. Wat heb ik gedaan?
Wat kun je in vredesnaam voor reden hebben om boos op me te zijn?
Kom hier. Kom terug. Kom nu terug.
Ik ben je vader. Jij, kom hier terug. Wat?
Wat heb ik gedaan? Wat heb ik je aangedaan?
Kom hier. Kom terug.
Wat heb ik je aangedaan? Alsjeblieft, Annie.
Kom hier, Annie. Kom hier.
Doe ze weg.
Doe ze allemaal weg.
Kom op. Verdwijn.
Ga weg. Vooruit. Ga.
Ga weg. Ga.
Ik zal het Lewis laten ontmantelen, meneer.
Nu, meneer Darwin, zal ik dokter Holland laten roepen.
Hemel, nee.
Verdorie.
Wel verdorie nog aan toe.
Help me.
Verhoog de kwikchloride tot tweemaal daags.
Ja, natuurlijk. - Houd hem warm, voldoende rust...
Ik denk dat papa ook dood gaat.
Je praat dus nog steeds. Dat is goed. In Londen ging het gerucht dat je een beroerte had gehad.
Je vijanden vieren het in het Atheneum. - Ik heb geen vijanden.
Is dit de brief van Wallace? Hij heeft 20 pagina's.
Jij hebt een heel boek, althans voor de helft.
Ik wil de andere helft eruit te halen al doodt het ons beiden.
Heb je weer met Huxley gesproken?
Nee. Als ik dat had gedaan, zou hij hier zijn als een kat met negen staarten. Kom op.
Nee, ik kan het niet. Ik weet niet wat me dwars zit, maar het is meer dan ik kan verdragen.
Kolder. Je hebt deze ziekte al zolang als ik je ken.
Het is erger in drukke tijden, maar het heeft niets met je ziel te maken, waar die ook is.
Ga en laat jezelf behandelen. - Ik kan het niet.
Geloof me, je hebt vijanden.
Ik wed dat de halve bevolking je graag aan het spit zou rijgen...
als ze wisten wat je schrijft. Maar je hebt ook vrienden. En we voeren allemaal dezelfde strijd.
En we kunnen het in onze tijd van leven winnen. We moeten het winnen.
Ik smeek je, ga naar Malvern, neem je gezegende waterkuur...
kom terug en win voor ons.
Zij is bijna klaar. - Dank je. Verplaats deze snel, alsjeblieft.
Ik wil met je mee.
Malvern is niet zo ver. - Parslow. Het is twee dagen per de koets.
En als de baby nu eens vroeg komt? - Daar zijn ook doktoren.
Jouw taak is hier bij je kinderen. - Zij hebben ook hun vader nodig.
Ik kan nu niet voor de andere kinderen zorgen. Ik kan alleen voor Annie zorgen.
Denk aan haar shawl, zorg dat ze goed ingepakt is.
Goed, dank je. Dank je. Goed, kikkertje.
Ik heb ze gemaakt. Annie is er dol op. - Dank je wel.
Je zult mama weer zien als je weer opgeknapt bent.
Brodie, stap in.
Zeg nu gedag. - Nee, ik wil geen gedag zeggen.
Zeg nu gedag. - Nee, ik ga met je mee.
Ik ga met je mee. Wacht daar. Wacht op me.
Vooruit. Ga nu.
Schiet op.
Meneer Darwin, oude vriend. Hoe lang is het geleden? Ik heb u niet gezien sinds...
Welnu, wat hebben we hier?
Tong?
Hem omhoog. Laat me je lever voelen.
Goed. Overeind.
Hectische pols, beslagen tong, gevoelige en vergrootte lever.
En kennelijk heb jij je hersenen geoefend in ieder uur dat God je gegeven heeft.
Ik heb een boek geschreven. - Idioterie. Daar zijn er al veel te veel van.
Slaap je? - Slecht.
En je neemt zeker nooit de 50c verdunning van Chelidonium?
Ik heb mijn timmerman een watertoren laten bouwen. Maar dat heeft geen resultaat meer.
Natuurlijk niet. Jouw timmerman is geen watertherapeut.
Wat bezielde je in vredesnaam? - Ik was bang dat ik dood ging.
Kom nu. Zo praten we hier niet.
Een scherpe scrub van de ruggenwervel, dagelijks om 7 uur een koude douche...
en zweten bij de lamp.
Geen rood vlees, niet lezen, geen mentale opwinding van welke soort dan ook.
We zullen u snel weer op de been hebben, meneer Darwin.
Papa? Ik denk dat ik me nu beter voel. Echt waar.
Heer, ik kniel voor u in alle nederigheid.
Als het in Uw macht ligt haar te redden, God...
dan zal ik de rest van mijn dagen in U geloven.
Neem mij, als U iemand moet nemen, maar niet haar. Zij...
Zij is een braaf meisje, ziet U. Zij...
Ik vraag u in de naam van Uw kind en het mijne en in de naam van alle kinderen.
Dank U. Amen.
Waarmee associeert u deze symptomen? Eten?
Sterke emoties? Fysieke uitputting? Een specifieke actie?
Is herinneringen een actie? - Herinneringen waaraan?
Mijn dochter. - Natuurlijk.
U moet accepteren dat er niets meer gedaan kon worden.
Beste vriend, zij is in de hemel.
Ja, dat gelooft mijn vrouw.
En dat is een enorme troost voor haar. - Maar u niet?
Zij en ik hadden andere opvattingen daarover. - Altijd al?
Slechts sinds Annie overleed.
Daar.
Charles, het spijt me zo van Annie.
Waar is zij? - In de dameskapel.
Dank je.
Sindsdien heeft zij haar toevlucht gezocht in religie en ik in de wetenschap.
Heeft dit verschil in opvattingen jullie huwelijkse relatie beïnvloed?
We hebben niets meer, wat de moeite waard is.
Misschien is dat maar goed ook.
Hoe bedoelt u?
Onze laatste baby...
Baby Charlie. Hij overleefde nauwelijks de kindertijd en...
Kent u de geschriften van de Quincey? - Ja, ik heb hem gelezen.
Ik heb geen tijd voor die man.
Hij beweert dat bepaalde gedachten zich in onze geest kunnen nestelen...
zonder dat wij het ons bewust zijn. Het kan naar buitenkomen als steenpuisten...
en aanvallen van flauwtes en geesten.
Het is mogelijk, ja.
Annie is toch hier in Malvern begraven?
En hebt u het graf al eens bezocht?
Ik wil dit niet bespreken. - Natuurlijk...
Wat voor nut kan het hebben? - Het kan heel nuttig zijn.
Dat is uw opvatting. Uw behandelingen hebben effect gehad. Ik voel me genezen.
Ik denk het niet, meneer.
Ik denk dat u nog niet genezen bent.
Gelooft u, meneer Darwin?
U zegt dat u geen troost zoekt in religie, maar gelooft u wel?
Tot u dat doet, zal geen water ter wereld uw genezing brengen.
Goedenavond.
Ik ben meneer Darwin. Ik heb hier enige tijd geleden gelogeerd.
Kamer 12, was het niet?
Ja, dat was het.
Ik heb slechts een minuut of tien nodig.
Eerste verdieping. Laatste kamer rechts. - Ja, ik herinner het mij.
Dank u.
Ik heb het wrijfmiddel.
Wil ze nog iets anders? - Nee, ik weet zeker dat het geweldig werkt.
Goed, kleintje.
Alsjeblieft. Nu, dan.
Wrijf dit gewoon erop.
Hoe is dat? Beter?
Liefste Emma, ik denk dat je het beste kun weten hoe elke dag verloopt.
Dokter Gully's behandeling heeft uiteindelijk wat effect.
Ik zal je morgen weer schrijven, maar ondertussen...
De chirurg kwam vandaag om Annies water weg te halen.
Het deed haar geen pijn en leek wel opluchting te geven.
Ik vroeg of haar leven in gevaar was, maar hij denkt dat zij het ergste gehad heeft.
Mijn Emma, Annie kwam gisteren bij.
Eén moment was ik vol vreugde, maar nu, opeens...
lijkt ons kind weer erg achteruit gegaan.
Deze laatste aanval leek eerst minder belangrijk...
maar nam al gauw de vorm aan van een lage en vreselijke koorts.
Zij praat heel veel, maar we begrijpen het zelden.
Kijk, mama, ik ben een generaal.
Veel van wat zij zegt is onverstaanbaar door de ruwheid van haar arme mond.
We hebben haar met water en azijn afgesponsd. - Alsjeblieft.
Gaven haar zoetigheid met chloorkalk. - Goed.
Gully denk dat ons arme, lieve kind in levensgevaar verkeert.
Is dit beter, lieveling?
Prachtig goed.
Ik maak custard.
Mijn liefste Emma, ik mis je vreselijk. Nu meer dan ooit.
Ik denk vaak aan de kostbare blikken die Annie je geeft.
Jij was altijd het tederst voor haar en troostte haar in alle gevallen.
Dit afschuwelijke hangen tussen hoop en geen hoop maakt de ziel ziekt.
Ik denk dat we ons op het ergste moeten voorbereiden.
Vertel me over Jenny.
Wat over Jenny? - Over hoe zij stierf.
Alsjeblieft, papa. Ik ben er dol op.
Welnu, wat de verzorger mij vertelde, was dit.
Toen zij heel ziek was van longontsteking, heel stil lag...
probeerde hij haar met een lepel te voeden.
Maar zij schudde haar hoofd en keek hem aan alsof zij wilde zeggen...
dat is echt heel lief van je.
Maar daar zijn we nu wel voorbij.
En de verzorger was zeer geroerd door de vriendelijkheid van het aapje.
En toen hij zich voorover boog om haar te troosten sloeg zij haar armen om zijn nek...
en keek op zeer menselijke wijze hem in de ogen.
Toen legde zij haar hoofd tegen hem aan...
en stierf.
Mijn lief meiske.
Het spijt me.
Het spijt me dat ik je liet schrikken.
Hemel. Doe je jas uit. Je bent drijfnat. - Emma, we moeten praten.
Ik ben terug gegaan naar Worcester Road.
Ik heb Annie gezien.
Je doet mijn arm pijn.
Ik moet je laten begrijpen... - Ik wil het niet horen.
Ik ben blij dat jij je beter voelt. - Je luistert niet.
Ik wil dat je luistert, anders begrijp je het nooit.
Ik begrijp het perfect. Denk je dat ik doof en blind bent?
Je hebt met haar geleefd en gesproken, iedere dag sinds zij overleed.
Zij is werkelijker voor jou dan wij zijn.
Ze is dood, Charles. - Ik weet dat ze dood is.
Ze is dood. Wat mankeert je in vredesnaam?
Waarom kun je ons arme meisje niet in haar graf laten?
Jij bent degene die haar in leven wilt houden, maar op een wolk, dansend met elfjes.
Ik luister hier niet naar. - In een nachtpon met sneeuwwitte vleugels.
Was haar dood dat voor jou, Emma?
Iets onttrokken aan de duisternis? - Ga bij me vandaan.
Bij jou vandaan? Er is een oceaan tussen ons.
We zijn als overlevenden van een scheepsramp.
Ja, dankzij jou. Jij hebt alles uit elkaar gerukt.
Hoe? - Met je wrede theorieën.
Met de waarheid, Emma. Gewoon met de waarheid. - Doe de deur open.
Doe die deur open. Open het.
Wat wil je van me? - Ik wil dat we eerlijk tegen elkaar zijn.
Waarover? - Over dit zeurende geloof dat jij koestert.
Dit wat? - Dat ik haar vermoord heb.
Dat heb ik nooit gezegd. - Maar je denkt het, dus moet je het zeggen.
En zeg alles wat daarop volgt...
dat ik haar die dag op het strand warm had moeten houden, dat...
ik haar nooit naar Malvern had moeten brengen zonder jou.
Ik had op jou moeten wachten. Ik had moeten wachten.
Dat denk jij, Charles.
Ik niet.
Ik was op het strand.
En ik liet je gaan.
Ik wist, toen jij naar Malvern ging...
dat ik haar nooit meer zou zien.
En ik heb je gehaat.
Ik haatte jou dat je haar meenam, Charles.
Maar ik was haar moeder.
En wat dacht ik? Ik had er op kunnen staan.
Ik had je achterna moeten gaan.
Ik liet haar gaan.
Dat is de waarheid.
En meer dan wat dan ook...
heb ik...
mijzelf gehaat.
Misschien...
Misschien hadden we nooit moeten trouwen.
We zijn te nauw verwant.
Weet je, Emma, ik dacht dat wij het perfecte kind maakten.
Maar misschien in plaats daarvan gaven we haar de zwakte die haar doodde.
Ik wilde gewoon zo graag bij jou zijn.
Het feit is...
wetende wat ik nu weet...
zou ik je morgen weer trouwen, mijn liefste.
De affiniteit van alle wezens van dezelfde soort wordt soms weergegeven door een grote boom.
De groene en ontspruitende twijgen vertegenwoordigen bestaande soorten...
en die van ieder voorgaand jaar kunnen de lange reeks van uitgestorven soorten weergeven.
Ik geloof dus dat de Grote Levensboom...
die met zijn dode en gebroken takken de korst van de aarde vormt...
terwijl de oppervlakte bedekt wordt met zijn...
De samenstelling van botten is hetzelfde in de hand van een man...
de vleugel van een vleermuis, de vin van een bruinvis en het paardenbeen...
en verklaart direct de theorie van afstamming, met langzame en opeenvolgende...
Het is interessant na te denken over een bank overwoekerd met veel soorten planten...
met vogels die zingen in de struiken en diverse insecten die rondvliegen...
en wormen die door de klamme aarde wroeten...
en te bedenken dat deze uitgebreid gevormde soorten...
zo verschillend van elkaar en afhankelijk van elkaar...
op zo'n complexe manier, ontstaan zijn door wetten om ons heen.
Zachtjes voortgaand over mijn borst, bijna tot aan mijn kin...
en mijn ogen zover mogelijk omlaag, huiverde ik.
Ik vroeg me af of ik het over mocht nemen.
Goed.
Waar waren jullie gebleven?
Ik merkte op dat het een menselijk wezen was van nog geen tien centimeter groot.
Niet het boek.
Alsjeblieft, een waar verhaal.
Zoals je aan Annie vertelde.
Goed, laat me eens denken.
Heb ik jullie ooit verteld over dat ik met Gaucho's reed?
Of de tijd dat ons schip geraakt werd door sint-elmsvuur?
Mijn poging om de Andes te beklimmen? Aardbevingen? Vloedgolven?
Werkelijk? Heb ik dat gedaan?
Lieve hemel, ik denk dat ik jullie alles al verteld heb.
Maar ik meen dat ik jullie nog nooit heb verteld over de reusachtige luiaard van Punta Alta.
Goed, dan. Miljoenen jaren geleden...
in een rijk en groen land dat we nu Argentinië noemen, leefde een zoogdier.
Er leefde een zoogdier zo groot als een olifant...
zo zachtaardig als een maki en zo langzaam als een ongelooflijk langzame slak.
En hij leefde een gelukkig leven, kijkend naar het trage, groene verloop van de seizoenen.
Ik ben klaar.
Beslis jij maar. - Waarover?
Over wat er mee gedaan moet worden.
Iemand moet hierin aan Gods zijde staan.
Ik heb liever dat jij het bent dan Innes.
Stel dat ik vind dat het vernietigd moet worden? - Dan moet je doen wat jij denkt dat juist is.
Lees het eerst.
Je zei dat het mijn beslissing was.
Emma, waar ga je heen?
Naar John Murray Uitgevers.
Heb ik het juist?
En zo heb je me eindelijk medeplichtig gemaakt.
Moge God ons beide vergeven.
Goedemorgen, Jim. - Morgen, meneer Darwin.
Is dat pakje voor mij? - Ja, dat is het.
Aldus, uit de oorlog van de natuur, van verhongering en dood...
volgt direct het meest verheven object dat wij kunnen bevatten...
namelijk het ontstaan van hogere diersoorten.
Er is grandeur in deze visie op het leven, dat terwijl de aarde ronddraait...
volgens de wetten der zwaartekracht, uit zo'n eenvoudig begin...
eindeloze vormen, de mooiste en wonderbaarlijkste...
zijn en worden geëvolueerd.
Vertaling en sync: Astimo
Charles Darwins The Origin of Species was uitverkocht op de dag van publicatie.
Charles en Emma bleven gelukkig getrouwd tot hij op 75-jarige leeftijd overleed.
Hij werd volledige Christelijke eer begraven in Westminster Abbey.